ఆస్తి పత్రాలు పోయాయా? టెన్షన్ పడకండి.. ఇలా చేస్తే మీ హక్కుకు రక్షణ | Property Documents
ఇల్లు, స్థలం లేదా ఇతర స్థిరాస్తులకు సంబంధించిన ఒరిజినల్ డాక్యుమెంట్లు పోవడం, కాలిపోవడం లేదా పాడైపోవడం ఆస్తి యజమానులకు ఆందోళన కలిగిస్తుంది. ముఖ్యంగా భవిష్యత్తులో ఆస్తిని విక్రయించే సమయంలో లేదా రుణం తీసుకునే సమయంలో సమస్యలు వస్తాయేమోనని చాలామంది భయపడుతుంటారు. అయితే ఒరిజినల్ పత్రం చేతిలో లేకపోవడం ఒక్కటే కారణంగా ఆస్తిపై మీ యాజమాన్య హక్కు ఆటోమేటిక్గా పోదు.
రిజిస్ట్రేషన్ అయిన ఆస్తి పత్రాలకు సంబంధించిన రికార్డులు ప్రభుత్వ రిజిస్ట్రేషన్ కార్యాలయాల్లో ఉంటాయి. అందువల్ల పత్రాలు పోయినప్పుడు వెంటనే కొన్ని జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం ద్వారా మీ హక్కులను రక్షించుకోవచ్చు.
ఆస్తి పత్రాలు పోయిన వెంటనే ఏం చేయాలి?
ముందుగా పత్రాలు ఎక్కడైనా దొరికే అవకాశం ఉందా అని పూర్తిగా పరిశీలించాలి. నిజంగానే పత్రాలు పోయాయని నిర్ధారణ అయితే ఆలస్యం చేయకుండా పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేయడం మంచిది.
ఫిర్యాదులో పత్రం పేరు, డాక్యుమెంట్ నంబర్, రిజిస్ట్రేషన్ తేదీ, ఆస్తి వివరాలు, సర్వే నంబర్ వంటి అందుబాటులో ఉన్న సమాచారాన్ని స్పష్టంగా పేర్కొనాలి. పోలీసుల నుంచి లభించే ఫిర్యాదు రసీదు లేదా సంబంధిత సర్టిఫికెట్ను భద్రంగా ఉంచుకోవాలి.
పత్రాలు పోయినట్లు పబ్లిక్ నోటీస్ ఇవ్వడం ఎందుకు?
ఆస్తి పత్రాలు కనిపించకుండా పోయిన విషయం గురించి పత్రికలో పబ్లిక్ నోటీస్ ఇవ్వడం కూడా ఉపయోగకరమైన ముందస్తు జాగ్రత్త. సాధారణంగా ఆస్తి వివరాలు, డాక్యుమెంట్ వివరాలు, పత్రాలు ఎప్పుడు లేదా ఎలా పోయాయనే సమాచారాన్ని నోటీసులో పేర్కొంటారు.
ఎవరైనా ఆ పత్రాలను కనుగొంటే యజమానిని సంప్రదించేందుకు వీలుగా అవసరమైన సమాచారాన్ని న్యాయ నిపుణుడి సూచనతో ప్రచురించవచ్చు. నోటీస్ ప్రచురించిన పత్రిక కాపీ, తేదీ, ఇతర ఆధారాలను భద్రంగా ఉంచడం మంచిది.
నోటరీ అఫిడవిట్ కూడా ఉపయోగపడుతుంది
పత్రాలు ఎలా పోయాయి, వాటి కోసం ఎంతవరకు ప్రయత్నించారు, ప్రస్తుతం అవి తమ వద్ద లేవనే విషయాలను పేర్కొంటూ అఫిడవిట్ తయారు చేయించుకోవచ్చు. అవసరాన్ని బట్టి ఇండెమ్నిటీ బాండ్ను కూడా కోరవచ్చు.
భవిష్యత్తులో ఆస్తికి సంబంధించిన లావాదేవీల సమయంలో ఈ పత్రాలు అదనపు ఆధారాలుగా ఉపయోగపడే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే ఏ రకమైన అఫిడవిట్ లేదా బాండ్ అవసరమో సంబంధిత న్యాయ నిపుణుడిని సంప్రదించడం మంచిది.
సబ్-రిజిస్ట్రార్ కార్యాలయం నుంచి సర్టిఫైడ్ కాపీ
రిజిస్ట్రేషన్ అయిన డాక్యుమెంట్ల రికార్డులు సంబంధిత రిజిస్ట్రేషన్ కార్యాలయంలో ఉంటాయి. అందువల్ల ఒరిజినల్ పత్రం పోయినప్పుడు సంబంధిత సబ్-రిజిస్ట్రార్ కార్యాలయంలో సర్టిఫైడ్ కాపీ కోసం దరఖాస్తు చేయవచ్చు.
డాక్యుమెంట్ నంబర్, రిజిస్ట్రేషన్ సంవత్సరం, పార్టీ పేర్లు లేదా ఆస్తి వివరాలు వంటి సమాచారం అందుబాటులో ఉంటే రికార్డును గుర్తించడం సులభమవుతుంది. రాష్ట్రానుసారం దరఖాస్తు విధానం, ఫీజులు, అందుబాటులో ఉన్న ఆన్లైన్ సేవలు మారవచ్చు.
సర్టిఫైడ్ కాపీ అంటే ఏమిటి?
రిజిస్ట్రేషన్ రికార్డుల నుంచి అధికారికంగా జారీ చేసే కాపీనే సర్టిఫైడ్ కాపీ. ఇది ఆస్తి రిజిస్ట్రేషన్కు సంబంధించిన ముఖ్యమైన ఆధారంగా ఉపయోగపడుతుంది.
అయితే సర్టిఫైడ్ కాపీని ప్రతి సందర్భంలో ఒరిజినల్కు పూర్తిగా ప్రత్యామ్నాయంగా పరిగణిస్తారని సాధారణంగా చెప్పడం సరైంది కాదు. ఆస్తి విక్రయం, బ్యాంకు రుణం లేదా కోర్టు వ్యవహారం వంటి సందర్భాల్లో సంబంధిత సంస్థ అదనపు పత్రాలు కోరవచ్చు. కాబట్టి అవసరాన్ని బట్టి న్యాయ నిపుణుడి సలహా తీసుకోవాలి.
బ్యాంకు వద్ద పత్రాలు పోయితే?
హోమ్ లోన్ లేదా ఇతర రుణం కోసం ఒరిజినల్ ఆస్తి పత్రాలను బ్యాంకుకు అప్పగించిన సందర్భంలో అవి బ్యాంకు వద్ద ఉన్నప్పుడు పోయినా లేదా దెబ్బతిన్నా వెంటనే బ్యాంకుకు లిఖితపూర్వకంగా ఫిర్యాదు చేయాలి.
బ్యాంకు నుంచి పత్రాల ట్రాకింగ్, రికవరీ, అవసరమైన ప్రత్యామ్నాయ డాక్యుమెంట్ల ప్రక్రియపై స్పష్టమైన సమాచారం తీసుకోవాలి. బ్యాంకు పరిధిలో తప్పు లేదా నిర్లక్ష్యం జరిగినట్లు తేలితే, వర్తించే RBI నిబంధనలు మరియు ఫిర్యాదు పరిష్కార విధానాల ప్రకారం పరిహారం లేదా ఇతర పరిష్కారాలు కోరే అవకాశం ఉంటుంది.
భవిష్యత్తులో సమస్యలు రాకుండా ఇలా చేయండి
ఆస్తి పత్రాల ఒరిజినల్స్తో పాటు స్కాన్ కాపీలు, రిజిస్ట్రేషన్ వివరాలు, డాక్యుమెంట్ నంబర్లు, పాత పన్ను రసీదులు, EC వంటి సంబంధిత రికార్డులను సురక్షితంగా భద్రపరచుకోవడం మంచిది.
డిజిటల్ కాపీలను ఒకే పరికరంలో కాకుండా సురక్షితమైన బ్యాకప్లో ఉంచడం ఉపయోగకరం. అయితే ముఖ్యమైన పత్రాల వ్యక్తిగత వివరాలను అనధికార వ్యక్తులతో పంచుకోకూడదు.
మొత్తంగా, ఆస్తి పత్రాలు పోయినంత మాత్రాన వెంటనే ఆస్తిపై హక్కు కోల్పోయినట్లు భావించాల్సిన అవసరం లేదు. పోలీసు ఫిర్యాదు, అవసరమైన పబ్లిక్ నోటీస్, అఫిడవిట్, రిజిస్ట్రేషన్ కార్యాలయం నుంచి సర్టిఫైడ్ కాపీ వంటి చర్యలను పరిస్థితికి అనుగుణంగా చేపట్టాలి. ఆస్తి విక్రయం, వారసత్వం లేదా కోర్టు వివాదం వంటి ముఖ్యమైన వ్యవహారం ఉంటే న్యాయ నిపుణుడి సలహా తీసుకోవడం అత్యంత మంచిది.
